Wprowadzenie

Jeśli nurkowanie to Twoja pasja, ale Twoje uszy i zatoki sprawiają Ci problemy podczas nurkowania, to najprawdopodobniej trafiłeś w odpowiednie dla Ciebie miejsce!
Nasi nurkowi pacjenci pozostają pod opieką dr hab. n. med. Mirosława Szczepańskiego, który będąc specjalista otolaryngologiem jednocześnie sam jest nurkiem, dzięki czemu rozumie istotę problemów nurkowych. Oto, dlaczego warto leczyć się u nas!
Każdy nurek i kandydat na nurka musi mieć świadomość, że bezwzględnym warunkiem nurkowania jest możliwość wyrównania ciśnienia w przestrzeniach powietrznych, jakimi są m.in. uszy i zatoki przynosowe. Brak lub niedostateczne wyrównanie ciśnienia UNIEMOŻLIWIA zanurzenie lub jest przyczyną poważnych problemów z wynurzeniem, gdy dochodzi do powstania tzw. blokady wstecznej. Efektem zaburzeń w wyrównywaniu ciśnienia jest powstanie barotraumy, czyli urazu tkanek pod wpływem ciśnienia otaczającego nurka.
Postawienie właściwej diagnozy, wdrożenie leczenia zachowawczego, a w wybranych przypadkach leczenia operacyjnego może sprawić, że nurkowanie znowu będzie dla Ciebie przyjemnością obcowania z naturą, a nie ciągłym balansowaniem pomiędzy dobrym, a złym samopoczuciem połączonym z bólem i stanem zapalnym.

Kiedy i w jakim celu zgłosić się do specjalisty laryngologa?

  • Jeśli nurkujesz i masz problemy z uszami i zatokami przynosowymi.
  • Przed przystąpieniem do kursu nurkowego, w sytuacji gdy wcześniej miałeś częste problemy z zatokami lub zapaleniami uszu. Wizyta u laryngologa pozwoli na wstępną ocenę prawdopodobieństwa rozwinięcia się u Ciebie problemów usznych, nosowych i ewentualnych urazów ciśnieniowych związanych z nurkowaniem. Pozwoli również na wdrożenie leczenia laryngologicznego, aby uniknąć problemów w trakcie nurkowania.

W trakcie wizyty laryngolog przeprowadzi badanie lekarskie, zleci wykonanie badań dodatkowych (np. tomografia komputerowa zatok, badanie rynomanometryczne, wybrane badania słuchu) i jeśli będzie potrzeba, to zleci konsultacje alergologiczną, stomatologiczną lub neurologiczną.
Po dokładnym zapoznaniu się z Twoim przypadkiem lekarz zaproponuje Ci leczenie zachowawcze i/lub zabiegowe, np. kateteryzację trąbek słuchowych, inhalacje AMSA, operację przegrody nosa, operację zatok metodą endoskopową, plastykę małżowin nosowych i inne. Dodatkowo dowiesz się o wskazaniach, przeciwwskazaniach, możliwych powikłaniach leczenia operacyjnego, a także o możliwościach terapeutycznych w Twoim konkretnym przypadku. Jeśli razem z lekarzem podejmiecie decyzję o zabiegu, lekarz omówi z Tobą szczegółowo operację.

Należy jednak pamiętać, że nie u wszystkich chorych udaje się osiągnąć oczekiwany efekt terapeutyczny, co wynika po prostu z niespodzianek, które niesie za sobą nasza biologia.

Grupa podwyższonego ryzyka

Kto znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka powstania barotraumy uszu i zatok? Są to osoby:

  • z nawracającymi zapaleniami/niedrożnością trąbek słuchowych (Eustachiusza), np. podczas lotu samolotem,
  • z nawracającymi zapaleniami uszu (niektóre rodzaje zapaleń uszu są bezwzględnym przeciwskazaniem do nurkowania),
  • ze złamaniem kości nosa w wywiadzie,
  • ze krzywienie przegrody nosa,
  • z przewlekłym zapaleniem zatok przynosowych,
  • z nieżytem nosa w przebiegu alergii (katar sienny) z dużym obrzękiem błony śluzowej.

Objawy

Najczęstsze objawy pojawiające się w trakcie lub po nurkowaniu związane z zaburzeniami w wyrównywaniu ciśnienia w uszach i zatokach:

  • ból uszu podczas zanurzania/wynurzania,
  • ból głowy okolicy zatok,
  • krew w masce nurkowej,
  • nudności i zawroty głowy (czasami nawet wymioty w trakcie nurkowania),
  • uczucie pełności w uszach, ból uszu, czasem znaczne pogorszenie słuchu, pęknięcie błony bębenkowej.

Jak unikać barotraumy uszu i zatok?

  • Nie nurkuj w trakcie infekcji dróg oddechowych, uszu i zatok, aktywnej fazie alergii.
  • Nie stosuj leków obkurczających błonę śluzową nosa ze względu na blokadę wsteczną.
  • Wyrównuj ciśnienie podczas zanurzania jak najszybciej i jak najczęściej (stosując różne techniki).
  • Nigdy „na siłę” nie przedmuchuj uszu. Zdecydowanie lepiej jest się wypłycić się i ponowne zanurzyć lub przerwać nurkowanie, niż ryzykować powstanie barotraumy.
  • Pamiętaj: zawsze lepiej zapobiegać niż leczyć!

Zapamiętaj!

  • Statystycznie najczęstszymi problemami zgłaszanymi przez nurków są dolegliwości laryngologiczne, a w szczególności te związane z wyrównaniem ciśnienia podczas zanurzania.
  • Należy pamiętać, że nurkowanie na małych głębokościach nie zapobiega powstawaniu barotraumy uszu/zatok. Do powstania barotraumy dochodzi najczęściej na małych głębokościach, czyli np. do 10 m.

Zdrowe uszy i zatoki to jeden z podstawowych warunków, który musi być spełniony, aby w ogóle nurkować! Dotyczy to zarówno osób zaczynających przygodę z nurkowaniem, jak i doświadczonych nurków.